"БУРИАД" Р.ЧОЙНОМ

Хээрийн гєрєєс шиг насны минь
Хээтэй хоргой шиг намтар дунд
Арилшгvй мєрєє vлдээсэн
Аяа миний буриад.

Буриад ястан

---

  Буриад ястан. Монгол бичгээр:  Монгол угсаатны эртний нэгэн аймаг, өнөөгийн Монгол үндэстний нэгэн ястан, язгуурын Монгол хэлт зон олон. Өнөө үд Буриад ястан нь 3 улсад тархан сууж байнаг. ОХУ, Монгол улсад "Буриад", Хятад улсад "Монгол" гэх нэрээр хүн амын бүртгэлд бүртгэгддэг. Орост 461,389, Монголд 45,087, Хятадад 10,000 орчим Буриад ястан бий. Буриадуудын уугуул нутагт өдгөө ОХУ-ын Бүгд Найрамдах Буриад Улсыг байгуулжээ.

Хар хархан харц

Жавхлан, Эрдэнэчимэг Баняннамар, Одхантуяа нарт зохиож өгсөн үг нь энэ байна.

Хар хархан харцанд чинь

Халуун зүрх минь хайлчих гээд байна.

Хайртай дуртай үгсээ би

Хашиж дийлэхгүй хэлчих гээд байна.

Миний хоёр дүү сайхан амьдраарай

Мэдлэгийн эрин зуун ба Мэдээллийн үнэ цэнэ

1960-аад оноос хойш тасралтгүй хөгжүүлэгдсээр ирсэн МТ-н энэ салбар өнөөдөр хүн төрөлхтөний хөгжлийн түвшинг илтгэх гол салбар болжээ. МТ-н оролцоогүй салбар нэгж , шинжлэх ухаан, гэж байхгүй болсныг бид бүгд надаар хэлүүлэлтгүй мэддэг болсон. Анагаах ухаан, одон орон судлал,  гэх мэтчилэн бүх л салбарт МТ өөрийн өнгө аястай оролцох болсон. Гэтэл энэ их

Шар хадан дахь өврийн дэвтэр

Мянган хүмүүс цагаан хувцастай
Мөрөөдөл хүрэхээргүй алсын од шиг
Харанхуйд тэр нар гэрэлтэн харагдана
Хийсээд л , намираад л, гэрэлтээд л.

Миний муу найзууд

Ханийн жаргал

Амгалан нуурандаа хөвөх хос хунгийн адил
Алтан дэлхийд чамтайгаа нийлэн голомт үүсгээд
Айл гэрийн хойморт хүүхдийн дуу цангинаад
Амьдралын их замд ханийн жаргал эдэлнэ ээ

Хэл уствал соёл устана

Өнөөдөр дэлхий дахинд 6000-7000 хэл байна гэдэг. 200 орчим хэлээр 1 саяас дээш хүн ам ярьдаг байна. 2000 орчим хэлээр 1 саяас илүүгүй хүн ярьдаг байна. 900 хэлээр 5-аас 10 сая хүн ярьдаг гэсэн мэдээ байна. Монгол хэлээр ярилцагчид энэ бүлэгт багтаж байна. Хамгийн олон хүн ярьдаг хэл болох мандарин хятад хэлээр 874 сая хүн, англи хэлээр 341 сая хүн ярьж байна.